finances

Dlaczego mózg kocha proste recepty i czemu one zawodzą - Bartosz Żukowski

Watch

W tym odcinku cyklu „Firma, która wspiera” dr Ewa Hartman rozmawia z dr. hab. Bartoszem Żukowskim, prof. Uniwersytetu Łódzkiego, filozofem i kognitywistą, badaczem mechanizmów myślenia i poznania, o tym, dlaczego tak chętnie wierzymy w proste recepty na złożone problemy i jak ta skłonność wpływa na zarządzanie, podejmowanie decyzji i kulturę organizacyjną.

Rozmawiamy o tym:

dlaczego kochamy triki i jak kultura pośpiechu oraz „fabryczny” język optymalizacji, wydajności i zarządzania czasem sprawiają, że zaczynamy traktować siebie jak narzędzie,

czym jest łatwość poznawcza i dlaczego to, co proste, spójne i znajome, nasz mózg automatycznie uznaje za prawdziwe,

jak działają System 1 i System 2 opisane przez Daniela Kahnemana i dlaczego trik obiecuje rozwiązać złożone problemy biznesowe narzędziem, które do tego nie służy,

dlaczego wstawanie o 5 rano nie zrobi z nikogo milionera i czego nie mówi się w popularnych historiach o sukcesie, takich jak wizualizacja Michaela Phelpsa,

dlaczego żaden schemat ani formułka nie zastąpią praktyki i doświadczenia, czyli czemu z podręcznika nie zostaniesz arcymistrzem szachowym,

czy rytuały w firmie budują wspólnotę i poczucie bezpieczeństwa, czy stają się narzędziem dyscypliny, i dlaczego warto wypracowywać je razem z zespołem,

dlaczego menedżerowie szukają jednego zdania, które „załatwi” sprawę z zespołem, i czemu takie zdanie nie istnieje,

jak brak czasu, brak marginesu na błąd i oczekiwanie natychmiastowej perfekcji popychają pracowników w stronę dróg na skróty i co może z tym zrobić firma, która naprawdę wspiera.

„Nie ma triku, który Cię zabezpieczy przed trikiem” - mówi w rozmowie prof. Bartosz Żukowski.

Co dziś zrobisz, żeby w Twojej organizacji było miejsce na czas, błędy i elastyczność, a nie tylko na szybkie recepty?

Nagranie pochodzi z kanału Multi.Life - platformy wellbeing dla firm.

Sprawdź: https://bit.ly/4rHCwkP

Demo dla HR: https://bit.ly/4z2GFSO

00:01:59 - Przedstawienie gościa - dr hab. Bartosz Żukowski, prof. Uniwersytetu Łódzkiego, filozof i kognitywista

00:02:24 - Dlaczego kochamy triki? Kultura pośpiechu i zniecierpliwienia - optymalizacja, efektywność, a człowiek jako instrument w języku fabryki wyników

00:04:30 - Łatwość poznawcza - dlaczego to, co proste i znajome, wydaje nam się prawdziwe

00:07:30 - System pierwszy Kahnemana i Tversky’ego - mózg ludzki działa najmniejszym kosztem, ponieważ ewoluował w warunkach, w których oszczędzanie energii i szybkie podejmowanie decyzji były kluczowe dla przetrwania

00:09:50 - Ograniczony czas i zasoby poznawcze sprawiają, że upraszczamy rzeczywistość, selekcjonując jedynie te informacje, które uznajemy za warte głębszej analizy

00:11:25 - „Wstaniesz o piątej, będziesz milionerem” i wizualizacja - kiedy pomaga, a kiedy jest myśleniem magicznym

00:15:08 - Powrót do irracjonalności - nauka jako współczesna religia, wybiórczo rozumiana przez twórców trików

00:17:10 - „More is different” Philipa Andersona - warstwy rzeczywistości i pułapka redukcjonizmu

00:24:20 - Michael Phelps i stosowanie wizualizacji wyrwana z kontekstu jako przykład złożoności

00:27:25 - W prostocie prawda? nie, złożoność świata i rzeczywistości w liczbach - szklanka wody, talia kart i 86 miliardów neuronów

00:31:50 - Czy łatwość poznawcza chroni nas przed złożonością? System pierwszy, system drugi i manipulacja

00:35:40 - Mit uczenia się reguł - szachy, języki obce i triki w biznesie

00:40:00 - Triki a rytuały - Durkheim, rytuał jako spajanie wspólnoty i narzędzie dyscypliny

00:45:55 - Rytuały w firmie i potrzeba trików u menedżerów - „Co mam powiedzieć, żeby oni się zachowali tak, a nie inaczej?”

00:49:40 - Nieintuicyjna rzeczywistość na przykładzie geometrii euklidesowej- zagadka sznurka wokół Ziemi i 16 centymetrów luzu

00:57:10 - Czy można poszerzyć zdolność poznawczą? „Nie ma triku, który cię zabezpieczy przed trikiem”

01:01:35 - Jaka firma zasługuje na miano „Firmy, która wspiera” - margines na błędy, elastyczność i podsumowanie rozmowy

‍

Published:

20/10/2026 18:23

See also

Okładka filmu 'Improwizacja w praktyce: mniej planu, więcej działania'

Improvisation in practice: less planning, more action

Does the fear of making a mistake hold you back more than a lack of competence? There is a concrete solution for this. In this episode of our "Company That Supports" series, Dr. Ewa Hartman speaks with Bart Jurkowski—a business psychologist and creator of the I'MPRO IMPRO method—about how to build flexibility and psychological resilience in a dynamic work environment. We discuss how your internal dialogue influences decision-making, what psychological safety in a team looks like and how to recognize it, which questions strengthen adaptability and openness within an organization, and how improvisation as a method helps train mindfulness, confidence in communication, and collaboration. You will also find simple improvisation exercises in this episode.

finances

'AI technology in psychotherapy: support or obstacle?' part 1 video cover

AI technology in psychotherapy: support or obstacle? - Andrzej Silczuk & Paweł Szczesny part 1

Will AI soon replace your therapist? Or is it a fast track to disaster? Artur Kurasiński discusses whether and how technology can support well-being and mental health with psychiatrist Andrzej Silczuk and Dr. Paweł Szczesny, a specialist in bioinformatics and the psychology of artificial intelligence systems. 

404: Wellbeing not found

'Deskilling – how we forgot what we are capable of' video cover

Deskilling – how we forgot what we are capable of

Reading, writing, memorizing, and perhaps even… thinking—are we at risk of slowly "outsourcing" all these skills to increasingly advanced technologies? And if so, what comes next? How can we protect ourselves from losing fundamental competencies? Or perhaps we can let some of them go without regret, gaining new ones in their place? We are asking all these questions today, feeling that while change is inevitable, its direction is not necessarily clear. In the next episode of our series, The Supportive Company, I will discuss development in the age of AI, the risks of deskilling, and the technological revolution with Dr. hab. Bartosz Żukowski, professor at the University of Lodz, a philosopher, cognitive scientist, and researcher of the human mind.

finances

'A lifebuoy in a crisis. What not to say?' video cover

A lifebuoy in a crisis. What not to say? - Patryk Budzyński

In this episode of the "Well Said" series, Andrzej Silczuk talks to Patryk Budzyński—a psychologist, CBT/DBT psychotherapist, and crisis intervention specialist—about what a mental health crisis is, how to recognize it, and how to respond to it, both as a professional and as someone wanting to support a person in a difficult moment. We discuss: • what a mental health crisis is—why it is not an illness or a disorder and why it requires mindfulness and support, • how to recognize that a crisis has begun—what signals in behavior, emotions, and professional performance may indicate it, • what an HR professional, leader, or colleague can do when they notice a change in an employee's performance—and how to conduct an initial, supportive conversation, • what mistakes to avoid when trying to help—from downplaying the signs to filtering someone else's crisis through your own experiences, • how crisis intervention differs from psychotherapy—and why the metaphor of learning to swim versus using a lifebuoy accurately illustrates this difference, • how dialectical behavior therapy (DBT) and skills training can serve as prevention—not just in the therapist's office, but in everyday life, • whether a crisis can affect an entire team—and how an organization should prepare for it before it even happens. A crisis can affect any of us. The question is: what do we do before it arrives and once it is already here? This recording is from the Multi.Life channel, a corporate wellbeing platform.

Well said