Blog
odżywianie
odżywianie

Jak uniknąć efektu jo-jo?

Jak pokazują badania, nawet 35% osób wróci do wyjściowej masy ciała w ciągu roku od zakończenia procesu odchudzania, a 50% odzyska dawną wagę w 5 lat. Efekt jo-jo często dotyczy osób, które odchudzanie potraktowały jako okres przejściowy lub wybrały restrykcyjne diety niskokaloryczne. Takie zachowanie nie uczy zmiany nawyków żywieniowych, przez co wraz z powrotem do starego sposobu odżywiania wracają też utracone kilogramy. Są jednak sposoby, aby uniknąć niepożądanego efektu jo-jo.

Systematyczność to podstawa

Ilekroć rozpoczynamy dietę, chcielibyśmy widzieć natychmiastowe rezultaty. Niestety, magiczne działanie diety-cud często jest chwilowe i prowadzi do niechcianego efektu jo-jo. W przypadku skutecznego odchudzania powinniśmy postawić na systematyczność. Redukcja masy ciała jest procesem i wymaga czasu rekomendowana utrata powinna wynosić od 0,5 kg do maksymalnie 1 kg/tydzień (w przypadku wyjściowej nadwagi lub otyłości). Zatem podstawą efektywnej i bezpiecznej redukcji masy ciała jest racjonale podejście, które doprowadzi do stopniowego spadku wagi i trwałej zmiany nawyków żywieniowych.

Dobre kalorie

Kluczową kwestią w walce ze zbędnymi kilogramami, która może pozwolić uniknąć efektu jo-jo, jest odpowiednia kaloryczność diety. Chęć osiągnięcia szybkich efektów często skłania nas do stosowania diety o zbyt niskiej wartości energetycznej – to błąd, który może prowadzić do szybkiego powrotu kilogramów po jej odstawieniu. Zazwyczaj krótkoterminowe diety dają nietrwałe rezultaty w postaci utraty wody, zapasów glikogenu oraz treści pokarmowej, a nie tkanki tłuszczowej, co by było pożądane. Z kolei długotrwałe diety o zbyt niskiej kaloryczności mogą przyczynić się również do utraty masy mięśniowej. Dodatkowo, zbyt duże restrykcje zwiększają chęć podjadania, a wtedy na diecie jest dużo trudniej wytrwać.

Nie unikaj białka

Restrykcyjne diety o dużym deficycie energii są przeważnie ubogie w białko - główny składnik budulcowy organizmu. Po zakończonej kuracji odchudzającej masa mięśniowa spada, a wraz z jej ubytkiem obniża się zapotrzebowanie energetyczne organizmu. Po powrocie do starych nawyków stracone kilogramy wracają z nawiązką. By zabezpieczyć się przed utratą masy mięśniowej podczas diety, oprócz odpowiednio dobranej kaloryczności, ważne jest pokrycie zapotrzebowania na białko. Jego ilość powinna wynosić około 1,2-1,5 g/kg masy ciała lub więcej, jeśli osoba na diecie ćwiczy siłowo. Trening, przede wszystkim oporowy/siłowy, spala co prawda mniej kalorii niż treningi aerobowe, ale za to chroni masę mięśniową i pomaga podczas diety zachować ją na wyjściowym poziomie.

Nauka zdrowych nawyków żywieniowych

Odchudzanie to nie wyścig, walkę o szczupłą sylwetkę wygra nie ten kto będzie pierwszy, ale ten kto osiągnie cel i będzie potrafił utrzymać nową masę ciała. Chcąc rozprawić się ze zbędnymi kilogramami, warto stopniowo wprowadzać zmiany i zastanowić się - jak zmodyfikować dotychczasowy sposób żywienia, aby był zdrowszy. Najlepiej zacząć od podstaw, które na pierwszy rzut oka brzmią banalnie, ale przynoszą najlepsze efekty. Warto pamiętać o odpowiedniej ilości wody wypijanej w ciągu dnia, dorzucaniu warzyw lub owoców do wszystkich posiłków, czy wybieraniu pełnoziarnistych produktów zbożowych i ograniczeniu słodyczy w codziennej diecie.

Podsumowanie

Unikanie niskokalorycznych, restrykcyjnych diet oraz postawienie na zbilansowany plan o odpowiedniej kaloryczności, to główne punkty, które pozwolą zminimalizować ryzyko wystąpienia efektu jo-jo po zakończeniu odchudzania. To jednak nie wszystko. Zasady prawidłowego żywienia oraz aktywność fizyczna powinny pozostać na zawsze w planie dnia, a nie kończyć się wraz z osiągnięciem celu. Zdrowa dieta pozwala między innymi na lepszą kontrolę sytości, a to może się okazać kluczem do sukcesu i zachowania osiągniętej wagi na długie lata.

Bibliografia

  1. Sarwer DB, von Sydow Green A, Vetter ML, Wadden TA, Curr. Opin. Endocrinol Diabetes Obes. 2009 Oct; 16(5):347-52
  2. Wolska-Adamczyk A.: Znaczenie racjonalnego żywienia w edukacji zdrowotnej. WSIiZ, Warszawa, 2015
  3. Wing R. R., & Phelan S.: Long-term weight loss maintenance. The American journal of clinical nutrition, 2005, 82(1 Suppl), 222S–225S. https://doi.org/10.1093/ajcn/82.1.222S
  4. Pilch W., Janiszewska R., Makuch R., Mucha D. & Pałka T.: Racjonalne odżywianie i jego wpływ na zdrowie. Hygeia Public Health, 2011, 46(2), 244-248
  5. Skotnicka M., Duraj N.: Rola składników odżywczych w regulacji sytości organizm. Ann. Acad. Med. Gedan, 2015, 45, 79-87
  6. Hall K.D.: Metabolic Adaptations to Weight Loss. Obesity, 2018, 26: 790-791. doi:10.1002/oby.22189
“
This is some text inside of a div block.
This is some text inside of a div block.
This is some text inside of a div block.
This is some text inside of a div block.
This is some text inside of a div block.
Opublikowano:
8.17.2026 15:28
Autor:

Polecane artykuły

Czy przed rozpoczęciem diety potrzebuję detoksu?
odżywianie
Czy przed rozpoczęciem diety potrzebuję detoksu?
Jak przestać podjadać będąc na diecie?
odżywianie
Jak przestać podjadać będąc na diecie?
Medycyna stylu życia – rewolucja w dbaniu o zdrowie
zdrowie
Medycyna stylu życia – rewolucja w dbaniu o zdrowie